Η παραγωγή χουμικών συστατικών ως εναλλακτική χρήση του λιγνίτη

• Main Author: Παπανικολόπουλος, Απόστολος
• Other Authors: Papanikolopoulos, Apostolos
• Language: Greek
• Published: 2022
• Subjects: Λιγνίτης; Εδαφοβελτιωτικά; Οργανοχουμικό λίπασμα; Χουμικά οξέα; Lignite; Ηumic substances

Για ένα γόνιμο και υγιές έδαφος, απαραίτητο συστατικό αποτελεί το οργανικό υλικό, ιδιαίτερα δε ο χούμος, δηλ. το τμήμα του οργανικού υλικού που έχει αποσυντεθεί. Ο χούμος αποτελείται από τα χουμικά συστατικά, τα οποία λόγω της χημικής τους σταθερότητας παρέχουν γονιμότητα στο έδαφος και βελτιώνουν τις συνθήκες ανάπτυξης των φυτών. Πηγή χουμικών συστατικών συνιστά και ο λιγνίτης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των χαρακτηριστικών διαφόρων δειγμάτων λιγνίτη από τον Ελλαδικό χώρο, αλλά και από το εξωτερικό (Τουρκία, Νιγηρία), προκειμένου να ελεγχθεί η δυνατότητα παραγωγής εδαφοβελτιωτικών και οργανοχουμικών λιπασμάτων. Έμμεσος στόχος είναι η προώθηση τεχνικών που συμβάλλουν στις εναλλακτικές και περιβαλλοντικά φιλικές χρήσεις του λιγνίτη. Μελετήθηκαν συνολικά 13 δείγματα που προέρχονται από το Προσήλιο Κοζάνης (3), τη Μεγαλόπολη (3), την Πελλάνα (2), τη Muğla της Τουρκίας (3), το Ukwu–Nzu (1) και Issele–Asagba (1) της Νιγηρίας. Προσδιορίστηκαν η τέφρα, το pH και η ηλεκτρική αγωγιμότητα, η στοιχειακή και ορυκτολογική σύσταση των δειγμάτων, και τέλος η περιεκτικότητα σε χουμικά συστατικά. Τα περισσότερα δείγματα είναι matrix λιθότυπου, ενώ ένα δείγμα είναι ξυλιτικό. Η τέφρα (επί ξηρού) κυμαίνεται από 2,52-54,62%, το pH είναι ελαφρά έως έντονα όξινο (2,92-5,8) και τα κύρια ορυκτά είναι ο χαλαζίας, ο καολινίτης και ο ιλλίτης. Η περιεκτικότητα σε χουμικά συστατικά, που αποτελεί τον βασικό παράγοντα για να εκτιμηθεί η δυνατότητα ενός γαιάνθρακα ως πρώτης ύλης για την παραγωγή εδαφοβελτιωτικών και οργανοχουμικών λιπασμάτων, είναι σε αρκετά υψηλά επίπεδα, καθώς τα χουμικά οξέα κυμαίνονται από 11,51% έως 69,17%. Κύριος παράγοντας στην ύπαρξη χουμικών συστατικών σε ένα δείγμα, είναι η παρουσία maceral της ομάδας του χουμινίτη. Από την εξέταση των αποτελεσμάτων και έχοντας ως κύριο κριτήριο την περιεκτικότητα σε χουμικά συστατικά, διαπιστώθηκε ότι πολύ καλά για χρήση ως εδαφοβελτιωτικά θεωρούνται τα δείγματα της Νιγηρίας και δύο εκ των τριών της Μεγαλόπολης, ενώ κατάλληλα θεωρούνται και ένα δείγμα της Πελλάνας, όπως και ένα της Muğla, τα οποία παρά τον υπερβολικά όξινο χαρακτήρα τους, έχουν αρκετά υψηλές περιεκτικότητες σε χουμικά συστατικά (45,14% και 43,09%). Τα δείγματα του Προσηλίου, όπως και ένα της Μεγαλόπολης, δύνανται και αυτά να παράσχουν ικανοποιητική απόδοση, ενώ ακατάλληλα για χρήση θεωρούνται τα δύο εναπομείναντα δείγματα της Muğla και ένα της Πελλάνας, καθώς δεν παρουσίασαν τέτοιες περιεκτικότητες σε χουμικά συστατικά (26,94%, 22,52% και 25,60), που να μπορούν να χαρακτηριστούν ως εμπορικά εκμεταλλεύσιμα.