Ποίηση και κινηματογράφος : ποιητικά διακείμενα στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου και κινηματογραφικά διακείμενα στην ποίηση του Δημήτρη Κοσμόπουλου

• Main Author: Λαγού, Χαραλαμπία
• Other Authors: Lagou, Charalampia
• Language: Greek
• Published: 2022
• Subjects: Ποίηση; Κινηματογράφος; Θόδωρος Αγγελόπουλος; Δημήτρης Κοσμόπουλος; Poetry; Cinema; Theo Angelopoulos

Στο πεδίο της συγκριτικής φιλολογίας, εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανίχνευση της διακαλλιτεχνικής ύφανσης και της διακειμενικότητας στα λογοτεχνικά έργα. Η έρευνα έχει στραφεί, τον τελευταίο καιρό, σχεδόν αποκλειστικά, στη μελέτη της σχέσης και την ανάδειξη της συγχορδίας των καλών τεχνών. Οι σύγχρονες μελέτες εστιάζουν στα σημεία σύγκλισης και απόκλισης και αναδεικνύουν την ανταλλαγή δομικών αναλογιών και μεθοδολογικών εργαλείων ανάμεσα στις τέχνες. Στο επίκεντρο του ερευνητικού ενδιαφέροντος βρίσκονται η λογοτεχνία και ο κινηματογράφος, κυρίως η μελέτη των προσαρμογών πεζογραφικών έργων στη μεγάλη οθόνη. Οι δύο αυτές αφηγηματικές τέχνες αλληλοεμπνέονται και δανείζουν η μία στην άλλη αφηγηματικό υλικό και τεχνικές. Η λογοτεχνία λειτουργεί ως πηγή για τον κινηματογράφο, κυρίως σε κειμενικό επίπεδο, με τη διαδικασία μεταγραφής του λογοτεχνικού έργου σε σενάριο. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να εξετάσει τη διακαλλιτεχνική σχέση και τη συνομιλία ποίησης και κινηματογράφου μέσω διακειμένων. Πιο συγκεκριμένα, εστιάζει στην ανίχνευση ποιητικών διακειμένων στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου και κινηματογραφικών διακειμένων στην ποιητική συλλογή Ανάστασις του Ανδρέα Ταρκόφσκι του Δημήτρη Κοσμόπουλου. Η εργασία ερευνά κυρίως την ελεύθερη απόδοση ποιητικών αποσπασμάτων που επιχειρεί ο ποιητικός κινηματογράφος και τη μεταφορά κινηματογραφών πλάνων και δομών στον ποιητικό λόγο. Σκοπός της διπλωματικής είναι να αποδείξει ότι ο κινηματογράφος διαλέγεται με την ποίηση, όπως ακριβώς και με την πεζογραφία και ότι τα εμβληματικά έργα μπορούν να αποδοθούν σε κάθε τέχνη, αξιοποιώντας το σημειολογικό της σύστημα και τις τεχνικές της. Ο Αγγελόπουλος, από τη μία πλευρά, επικοινωνεί με μείζονες ποιητές παγκόσμιου βεληνεκούς και ο Κοσμόπουλος, από την άλλη, μεταγράφει σε ποίηση στιγμιότυπα από τη ζωή και τη φιλμογραφία του Ταρκόφσκι. Με πυλώνες το έργο του Αγγελόπουλου και του Κοσμόπουλου επιχειρείται η ανάδειξη της διακαλλιτεχνικής διακειμενικής σχέσης ποίησης και κινηματογράφου.