Προβλεπτικοί παράγοντες της σχολικής άρνησης : κοινωνικό άγχος, κατάθλιψη και σχολικό κλίμα

• Main Author: Αντωνίου, Σωτηρία-Χρυσοβαλάντη
• Other Authors: Antoniou, Sotiria-Chrysovalanti
• Language: Greek
• Published: 2023
• Subjects: Σχολική άρνηση; Σχολική φοβία; Προβλεπτικοί παράγοντες; Κοινωνικό άγχος; Κατάθλιψη; Σχολικό κλίμα; Μαθητές δημοτικού; School refusal; School phobia; Social anxiety; Depression; Classroom climate

Εξετάζοντας κανείς την βιβλιογραφία θα έχει την ευκαιρία να διαπιστώσει το ενδιαφέρον που προκαλεί στον επιστημονικό χώρο το ζήτημα της σχολικής άρνησης και των παραγόντων οι οποίοι την εντείνουν. Το σχολείο, ως ένας από τους κυριότερους φορείς κοινωνικοποίησης, θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας προς την ομαλή ανάπτυξη των κοινωνικών – και γνωστικών – δεξιοτήτων. Έτσι, η παρατεταμένη απουσία από αυτό, όπως και η άρνησή του, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές συνέπειες οι οποίες θα συντροφεύουν το άτομο σε όλη ακαδημαϊκή και ενήλικη πορεία του. Έρευνες του παρελθόντος τονίζουν τον καθοριστικό ρόλο της συνεπούς παρουσίας στο σχολείο αναφορικά με την σύναψη αποτελεσματικών σχέσεων (Finning et al., 2019· Havik et al., 2015· Heyne et al., 2011· Kearney, 2005). Αντιμετωπίζοντας τις συνέπειες της σχολικής άρνησης ως καθοριστικές για το άτομο γεννάται, λοιπόν, η ανάγκη κατανόησης των προβλεπτικών παραγόντων αυτής αφού η πλήρης επεξεργασία τους έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει κομμάτι πρόληψης ή και παρέμβασης. Στην παρούσα έρευνα πραγματοποιείται μία προσπάθεια διερεύνησης των αναφερόμενων παραγόντων με την βοήθεια συγκεκριμένων εργαλείων: την αναθεωρημένη κλίμακα της σχολικής άρνησης (SRAS-C-R), το ερωτηματολόγιο της τάξης μου (ΤΕΤ, και αξιολογεί το ψυχολογικό κλίμα της τάξης), το ερωτηματολόγιο για το κοινωνικό άγχος σε παιδιά (SASC-R) και το ερωτηματολόγιο για την παιδική κατάθλιψη (CDI-S). Έτσι, το δείγμα αποτελούνταν από 100 μαθητές και μαθήτριες των Δ’, Ε’ και ΣΤ’ τάξεων του Δημοτικού, με μέσο όρο ηλικίας 10.53 (τυπική απόκλιση: 0,0971). Τα αποτελέσματα της εν λόγω ποσοτικής έρευνας εντοπίζουν μια σημαντική συσχέτιση των προβλεπτικών παραγόντων με την σχολική άρνηση, αφού τα υψηλότερα επίπεδα κοινωνικού άγχους ή κατάθλιψης όπως το αρνητικό σχολικό κλίμα φάνηκαν να οδηγούν σε υψηλότερες βαθμολογίες στην κλίμακα της σχολικής άρνησης. Παρά ταύτα, η ανάλυση παλινδρόμησης έδειξε ότι μόνο το κοινωνικό άγχος και το αντιληπτό σχολικό κλίμα συνδέονται με σημαντικό τρόπο με τα συμπτώματα σχολικής άρνησης.