| Περίληψη: | Από την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη, ο τρόπος επιβίωσης του από πλευράς τροφής ήταν απλός. Ηταν τροφοσυλλέκτης. Δεν παρήγαγε δηλαδή προϊόντα, αλλά κατανάλωνε ότι έβρισκε στη φύση, είτε κυνηγώντας, είτε συλλέγοντας καρπούς. Οταν άρχισε να καλλιεργεί (πριν από 12.000 χρόνια), άρχισε να εκμεταλλεύεται τους πόρους που δημιούργησε ο ίδιος. Μεγάλη ώθηση σε αυτό επήλθε όταν ανακαλύφθηκε η “ιδιοκτησία” - τότε ο άνθρωπος επεδίωξε μεγαλύτερη παραγωγή για κέρδος. Κατά τον 15ο αιώνα π.Χ. άρχισε να εξορύσσει συστηματικά μέταλλα και ορυκτά από τη γη και να μεταβάλλει τη μορφή τους. Εφαρμόστηκε το εμπόριο σαν μέθοδος ανταλλαγής προϊόντων έναντι χρημάτων ή άλλων αγαθών. Οι ποσότητες των αγαθών όμως ήταν πεπερασμένες και οφειλόταν στο ότι οι τεχνολογίες της εξόρυξης και της γεωργικής παραγωγής ήταν σε χαμηλό επίπεδο. Έτσι τα κράτη ή οι πόλεις κράτη επεδίωξαν με την εξερεύνηση και την εποίκηση, να πάνε σε άλλους τόπους όπου θα μπορούσαν να βρουν τα αποθέματα που τους έλειπαν, είτε να οικειοποιηθούν τα αγαθά άλλων περιοχών με τους πολέμους. Αυτό το μοντέλο ακολουθήθηκε και μετά την εποχή της Αναγέννησης, όπου η εξερεύνηση του πλανήτη, οδήγησε την Ευρώπη σε νέες πλουτοπαραγωγικές περιοχές, δημιουργώντας νέες ανάγκες και επιθυμίες. Σε ειρηνικές εποχές το εμπόριο έδινε τη λύση στην εξεύρεση των αγαθών (γνώρισε μεγάλη έκρηξη, από τον 9ο αιώνα μ.Χ.). Η ολοένα μειωμένη όμως ποσότητα τους όμως οδηγούσε σε μακροχρόνιους πολέμους και πειρατεία.
Με την Βιομηχανική Επανάσταση και τις θεωρίες των πρώτων οικονομικών φιλοσόφων, άρχισε να αναπτύσσεται η κατανάλωση σε αγαθά τα οποία δεν ήταν παλαιότερα προσβάσιμα, παρά μόνον στην άρχουσα τάξη. Αυτή η διάθεση του κόσμου για κατανάλωση, οδήγησε σε συνεχόμενες υψηλότερες και εντατικοποιημένες παραγωγές και αυτές πάλι σε μεγαλύτερη κατανάλωση, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο. Επίσης, με την εξέλιξη της τεχνολογίας οι μέθοδοι απόκτησης των πρώτων υλών έγιναν πιο αποτελεσματικές. Η εξέλιξη των μεταφορικών μέσων κυρίως με την εφαρμογή του ατμού στην αρχή και των καυσίμων στη συνέχεια, οδήγησαν στην μεταφορά των πρώτων υλών και των προϊόντων, στα πιο απομακρυσμένα σημεία της γης. Επειδή οι ποσότητες πρώτων υλών ανακαλύπτονταν συνεχώς και σε νέες περιοχές - με αποτέλεσμα θεωρητικά να είναι ανεξάντλητες- το μοντέλο της οικονομίας που ακολουθήθηκε ήταν το γραμμικό.
Όμως η γη είναι μία. Λογικά άρχισε η ολοένα μειούμενη ποσότητα πρώτων υλών, εξαιτίας της υπερκατανάλωσης. Η πίεση για κέρδος και υπερανάπτυξη, οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο με τη κατάχρηση των πόρων και τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής που βιώνουμε. Οφείλουμε να σημειώσουμε ό,τι ιστορικά ο πλανήτης μας, φαίνεται να υπόκειται σε τακτά χρονικά διαστήματα κλιματικές αλλαγές (λόγω μεταβολής της κλίσης του, ή προσέγγισης του περισσότερο προς τον ήλιο, ή αύξηση της ηφαιστειακής του δραστηριότητας ή εξωγενών παραγόντων π.χ. πτώση μετεωριτών). Όμως τα τελευταία πενήντα χρόνια η κλιματική αλλαγή γίνεται με γοργούς ρυθμούς. Παλαιότερα τα αέρια του θερμοκηπίου προέρχονταν κυρίως από τα ηφαίστεια, αλλά τώρα ο άνθρωπος έχει επηρεάσει αυξητικά αυτή τη δραστηριότητα, με την έκλυση καυσαερίων. Αυτό σημαίνει μία μικρή - αλλά όχι ανεπαίσθητη αύξηση της θερμοκρασίας στο πλανήτη. Τα αποτελέσματα αυτής είναι το λιώσιμο των πάγων και πιο ισχυρά καιρικά φαινόμενα με ό,τι αυτό συνεπάγονται.
Έτσι στην προϋπάρχουσα τάση της Γραμμικής Οικονομίας, ήρθε η πρόταση της Κυκλικής Οικονομίας. Στη παρούσα εργασία, παρουσιάζουμε τα μοντέλα της Γραμμικής και Κυκλικής Οικονομίας, καθώς και τον τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων, δίνοντας έμφαση στον τομέα των λιπαντικών ελαίων και των αποβλήτων τους, τα οποία είναι τα πιο επικίνδυνα για το περιβάλλον. Τέλος παρουσιάζουμε το επιτυχημένο μοντέλο εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων στο οποίο είναι πρωτοπόρος η Ελλάδα.
|
|---|
