| Summary: | Στη μελέτη αυτή εκδίδονται τα κείμενα των γραμμάτων που απηύθυνε το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως προς τη μονή Γηρομερίου από το 1533 ώς το 1863. Στη μεγάλη πλειοψηφία τους τα γράμματα αυτά εκδόθηκαν προκειμένου να επιλυθούν ζητήματα που κατά καιρούς απασχόλησαν τους χριστιανούς, ζητήματα τα οποία είχαν προηγουμένως γνωστοποιήσει στο Πατριαρχείο οι ενδιαφερόμενοι με γραπτές αναφορές τους.
Από άποψη γλωσσική, τα πατριαρχικά αυτά γράμματα εντάσσονται σε δύο ομάδες. Η πρώτη περιλαμβάνει κείμενα τα οποία ανήκουν σε διάφορους τύπους επίσημων γραμμάτων (κυρίως σιγίλλια) και στα οποία χρησιμοποιείται η αρχαιοπρεπής λόγια γλώσσα, η επίσημη γραπτή γλώσσα του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει κείμενα που ανήκουν σε λιγότερο επίσημους τύπους γραμμάτων (κυρίως πιττάκια). Η γλώσσα των κειμένων τους χαρακτηρίζεται από την αυξημένη διείσδυση απλούστερων εκφραστικών μέσων. Το φαινόμενο αυτό, που ανιχνεύεται ήδη από την πρώτη μεταβυζαντινή περίοδο και εντείνεται στο πέρασμα του χρόνου, οφείλεται στην επίδραση της απλοελληνικής, διέπεται από την αρχή της προσαρμογής στο είδος ―δηλαδή τον βαθμό επισημότητας― της επικοινωνίας και στο γλωσσικό επίπεδο του αποδέκτη, και εξυπηρετεί την αμεσότητα της επικοινωνίας, απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική άσκηση της εκκλησιαστικής διοίκησης.
Από άποψη ιστορική, τα εκδιδόμενα έγγραφα συνιστούν την κατεξοχήν πηγή για την ιστορία της μονής Γηρομερίου κατά τους μεταβυζαντινούς και νεότερους χρόνους. Πρόκειται για το μοναστήρι που ίδρυσε στις πρώτες δεκαετίες του 14ου αιώνα ο όσιος Νείλος ο Εριχιώτης ή Ιεριχιώτης στην Ήπειρο, στην περιοχή της Βαγενιτίας, κοντά στο χωριό Γηρομέρι. Η τύχη του μοναστηριού μεταξύ των ετών 1336-1533 παραμένει άγνωστη. Αντίθετα, τα σωζόμενα πατριαρχικά γράμματα της περιόδου 1533-1863 περιέχουν πλούσιες μαρτυρίες σχετικά με ζητήματα εκκλησιαστικής διοίκησης, κοινωνικά, οικονομικά, ιδεολογικά κ.ά., μαρτυρίες που προάγουν τη γνώση μας γύρω από την ιστορία της μονής και της εξαρχίας Γηρομερίου, την τοπική ιστορία και την ιστορία του θεσμού του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
|
|---|
