Διερεύνηση της χρήσης μεθόδων πρόβλεψης στην εφοδιαστική αλυσίδα του φαρμάκου, η περίπτωση των φαρμακαποθηκών και φαρμακείων

Η αγορά του φαρμάκου, παρά τις ρυθμίσεις για την ομαλή λειτουργία της που επιβάλλονται για τη διασφάλιση της φύσης του φαρμάκου ως κοινωνικό αγαθό, είναι ενταγμένη στην πραγματική οικονομία και απόλυτα ευαίσθητη στις διακυμάνσεις της ζήτησης. Το πρώτο βήμα για τον προγραμματισμό όλων των αλυσίδων κα...

Full description

Bibliographic Details
Main Author: Καραγιάννη, Μαρία Ελένη
Other Authors: Κλεπετσάνης, Παύλος
Format: Thesis
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/10889/8626
Description
Summary:Η αγορά του φαρμάκου, παρά τις ρυθμίσεις για την ομαλή λειτουργία της που επιβάλλονται για τη διασφάλιση της φύσης του φαρμάκου ως κοινωνικό αγαθό, είναι ενταγμένη στην πραγματική οικονομία και απόλυτα ευαίσθητη στις διακυμάνσεις της ζήτησης. Το πρώτο βήμα για τον προγραμματισμό όλων των αλυσίδων και στην περίπτωσή μας της εφοδιαστικής αλυσίδας του φαρμάκου, είναι η χρήση μεθόδων πρόβλεψης της ζήτησης έτσι ώστε οι υποθέσεις σχετικά με την ποσότητα των φαρμάκων που θα αγοράσουν οι πελάτες-ασθενείς, να είναι όσο το δυνατόν ακριβέστερες. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει σκοπό να διερευνήσει τη χρήση μεθόδων πρόβλεψης στην εφοδιαστική αλυσίδα του φαρμάκου στην Ελλάδα. Οι επιμέρους στόχοι της έρευνας είναι να μελετηθεί σε επίπεδο φαρμακαποθήκης και φαρμακείου: α) Ποιες είναι οι γνώσεις και η γνώμη των υπεύθυνων προμηθειών σε σχέση με τη χρήση μεθόδων πρόβλεψης της ζήτησης. Ποιοι είναι οι λόγοι που εμποδίζουν κάποιους να κάνουν χρήση προβλέψεων και ποια είναι τα κριτήρια με βάση τα οποία γίνεται η επιλογή των μεθόδων, β) Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα που προκύπτουν από τη χρήση μεθόδων πρόβλεψης, γ) Εάν υπάρχει συνεργασία των δύο κρίκων. Ποιοι είναι οι λόγοι που την εμποδίζουν, ποια τα οφέλη από τη συνεργατική πρόγνωση της ζήτησης και ποιες οι αιτίες του φαινομένου της «μεγέθυνσης» της ζήτησης και δ) Πώς επηρεάζεται η άποψη των υπεύθυνων προμηθειών σε σχέση με τη χρήση μεθόδων πρόβλεψης της ζήτησης ανάλογα με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά τους. Αρχικά, διεξήχθη βιβλιογραφική ανασκόπηση που εστίασε κυρίως σε μελέτες της ξένης βιβλιογραφίας σχετικά με το θέμα της χρήσης προβλέψεων ζήτησης των φαρμάκων σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής διανομής. Στη συνέχεια, βάσει των ευρημάτων της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και των συνεντεύξεων με υπεύθυνους αγορών σε φαρμακαποθήκες και σε φαρμακεία, δημιουργήθηκαν δύο ερωτηματολόγια, τα οποία συμπληρώθηκαν από 38 και 64 συμμετέχοντες, αντίστοιχα. Τα πρωτογενή στοιχεία που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν στη συνέχεια με τη βοήθεια του στατιστικού προγράμματος SPSS. Από τις αναλύσεις των απαντήσεων της έρευνας σε φαρμακαποθήκες, διαπιστώσαμε ότι το 59,4% των ερωτηθέντων θεωρεί αναγκαία τη χρήση μεθόδων πρόβλεψης της ζήτησης κατά τη σύνταξη της παραγγελίας, οι 7 στους 10 συμμετέχοντες δήλωσαν ότι δεν έχουν χρησιμοποιήσει κάποια μέθοδο πρόβλεψης στο παρελθόν και σχεδόν το 83% των ερωτώμενων ήταν θετικοί σε μια μελλοντική χρήση προβλέψεων. Οι λόγοι άρνησης χρήσης των προβλέψεων φαίνεται να είναι κυρίως η άγνοια των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η πρόβλεψη και η έλλειψη εμπιστοσύνης σχετικά με τη χρήση των μεθόδων αυτών η οποία οφείλεται στο φόβο ότι θα υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις από μια ανακριβή και λανθασμένη πρόβλεψη. Επιπρόσθετα, η έρευνα έδειξε ότι οι 9 στους 10 συμμετέχοντες θεωρούν αναγκαία τη συνεργασία φαρμακείου-φαρμακαποθήκης για την καλύτερη διαχείριση της ζήτησης. Παρόλα αυτά οι 6 στους 10 συμμετέχοντες δήλωσαν ότι έχουν συνεργαστεί στο παρελθόν με κάποιο φαρμακείο για να πετύχουν καλύτερη πρόβλεψη της ζήτησης, ενώ οι 9 στους 10 δήλωσαν θετικοί σε μια μελλοντική συνεργασία. Οι λόγοι άρνησης της συμμαχίας αποθήκη-φαρμακείο φαίνεται να είναι ο φόβος ότι θα υπάρχει απόκρυψη σημαντικών πληροφοριών από το φαρμακείο και το γεγονός ότι οι αποθήκες θεωρούν ότι οι πελάτες τους (φαρμακεία) δεν ενδιαφέρονται για μια τέτοιου είδους συνεργασία. Από τις αναλύσεις των απαντήσεων των υπεύθυνων των φαρμακείων, διαπιστώσαμε ότι το 75% του δείγματος γνωρίζει ότι τα συστήματα μηχανοργάνωσης δίνουν τη δυνατότητα πρόβλεψης των πωλήσεων και της ζήτησης των φαρμάκων, αλλά παρόλα αυτά μόλις το 18,8% των ερωτηθέντων φαίνεται να χρησιμοποιεί αποκλειστικά τις δυνατότητες των μηχανογραφικών συστημάτων κατά τη σύνταξη της παραγγελίας προς τους προμηθευτές, ενώ το 75% στηρίζεται μόνο στις πωλήσεις της ημέρας και στην εμπειρία και κρίση του για να συντάξει τις παραγγελίες των φαρμάκων, χωρίς να χρησιμοποιεί κάποια μέθοδο πρόβλεψης. Σχεδόν οι 6 στους 10 θεωρούν αναγκαία τη χρήση μεθόδων πρόβλεψης της ζήτησης κατά τη σύνταξη της παραγγελίας, αλλά το 73,4% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι δεν έχουν χρησιμοποιήσει κάποια μέθοδο πρόβλεψης στο παρελθόν. Παρόλα αυτά, σχεδόν όλοι (82,8%) ήταν θετικοί σε μια μελλοντική χρήση προβλέψεων. Οι λόγοι άρνησης χρήσης των προβλέψεων φαίνεται να είναι κυρίως η άγνοια των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η πρόβλεψη και η επιφυλακτικότητα σχετικά με τη χρήση των μεθόδων αυτών, η οποία οφείλεται στο φόβο ότι θα υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις από μια ανακριβή και λανθασμένη πρόβλεψη. Από την ανάλυση των απαντήσεων φαίνεται ότι οι 9 στους 10 συμμετέχοντες θεωρούν αναγκαία τη συνεργασία φαρμακείου-φαρμακαποθήκης προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη διαχείριση της ζήτησης. Ωστόσο, οι 7 στους 10 ερωτώμενους δήλωσαν ότι δεν έχουν συνεργαστεί στο παρελθόν με κάποια φαρμακαποθήκη για να πετύχουν καλύτερη πρόβλεψη της ζήτησης, ενώ οι 9 στους 10 δήλωσαν θετικοί σε μια μελλοντική συνεργασία. Οι λόγοι άρνησης της συμμαχίας αποθήκη-φαρμακείο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, φαίνεται να είναι όλοι σχεδόν εξίσου σημαντικοί και εκείνος που κυριάρχησε ελαφρώς είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τη φαρμακαποθήκη. Με τη συνεργατική πρόγνωση της ζήτησης, βελτιώνεται η ακρίβεια της πρόβλεψης χάρη στο μερισμό των γνώσεων σχετικά με την καταναλωτική συμπεριφορά, με αποτέλεσμα να προβλέπονται πολύ ακριβέστερα οι ανάγκες των καταναλωτών-ασθενών που είναι οι άμεσοι και έμμεσοι υποστηρικτές των επιχειρήσεων του κάθε κρίκου του καναλιού διανομής φαρμάκου. Για αυτό προτείνεται η συνεργασία των φαρμακαποθηκών με τα φαρμακεία, τις φαρμακευτικές εταιρίες και φαρμακοβιομηχανίες, μέσω της κοινοποίησης των προβλέψεων. Οι κοινές προβλέψεις θα συνδυάζουν τις διαφέρουσες οπτικές όλων των εταίρων για πιο αξιόπιστες μελλοντικές προβλέψεις. Επίσης μία πρόταση είναι η καθιέρωση συστήματος συλλογής μονάδων, υποχρεωτικά μέσα από την παρακολούθηση σεμιναρίων μετεκπαίδευσης, τα οποία θα περιλαμβάνουν την εκπαίδευση σε συστήματα προσομοίωσης εξειδικευμένων λογισμικών διακίνησης φαρμακευτικών προϊόντων. Μέσα από διαδραστικά σεμινάρια οι αρμόδιοι στον τομέα της προμήθειας των φαρμάκων θα ενημερώνονται σχετικά με βασικά θέματα διαχείρισης των αποθεμάτων που εφαρμόζονται στο χώρο του φαρμάκου και αφορούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ενοποιημένης εφοδιαστικής αλυσίδας, με στόχο να καταπολεμηθούν οι φόβοι που μετριάζουν τη χρήση προβλέψεων γενικότερα και συγκεκριμένα τη συνεργασία των δυο κρίκων της αλυσίδας.